F1HISTORIA

Lotus 78 – pierwszy bolid z efektem przypowierzchniowym

Lotus 78 – pierwszy bolid z efektem przypowierzchniowym

Formuła 1 i FIA chcą wprowadzić w 2021 roku tzw. efekt przypowierzchniowy, który znacząco zmieni przepływ aerodynamiczny bolidu a co za tym idzie będzie dużo mniejszy efekt brudnego powietrza za bolidami który zostanie zredukowany z utraty 50% docisku jadąc za bolidem do tylko 5 albo 10%. Dzięki temu zabiegowi, wyścigi powinny stać się dużo bardziej emocjonujące, a opony będą miały mniejsze zużywanie.

Jak działa efekt przypowierzchniowy?

W skrócie, gdy strumień powietrza wpada mniejszym otworem z przodu bolidu a wypada większym z tyłu (tzw. kanał Venturiego), wytwarza się podciśnienie. Jeśli wylot powietrza jest odpowiednio skierowany ku powierzchni toru, pojawia się efekt przyssania bolidu do nawierzchni.

Formula 1 Management

Wymysł Colina Chapmana i Petera Wrighta

Wróćmy jednak do początków efektu przypowierzchniowego w F1. Pierwszym, który wpadł na ten pomysł był Colin Chapman, ówczesny inżynier i projektant Lotusa a także założyciel koncernu wraz z innym inżynierem Peterem Wrightem. Ewolucja tego efektu powstała przez przypadek. Peter Wright był w Imperial College w Londynie, testując ideę umieszczenia grzejników wodnych na krawędzi sidepoda. Próbując ulepszyć nieudanego Lotusa 77, Wright używał tunelu aerodynamicznego z toczącą się drogą, co było nowością w tamtym czasie. Instrumentacja zaczęła jednak pokazywać pewne niepowtarzalne wyniki. Bliższe badanie wykazało, że sidepody na modelu uginają się, a kiedy zbliżyły się do podłogi tunelu aerodynamicznego, siła docisku wzrosła. To wskazywało na dwie rzeczy: że sidepody zaczęły wytwarzać docisk, i że miało to coś wspólnego z luką między ich krawędziami a ziemią. Okazało się, że ta nowinka stała się przełomem technologicznym i ogromnie zwiększyła przyczepność bolidu. Była to na tyle duża zmiana, że Lotus nawiązał walkę z zespołami fabrycznymi i tylko awaryjność bolidu oraz prędkość na prostych nie pozwoliła im wygrać tytułu. Oba bolidy musiały się wycofywać z wyścigu aż 15 razy w sezonie 1977, a i tak pomimo przeciwności losu zespół zajął drugie miejsce w klasyfikacji konstruktorów.

Patronite

Następca Lotusa 78

Okazało się, że w następnym roku udało się brytyjskiej ekipie poradzić z niezawodnością i dzięki bolidowi Lotus 79 udało im się zdobyć tytuł wśród konstruktorów i tytuł najlepszego kierowcy dla Mario Andrettiego. Pierwsze pięć wyścigów Andretti i Peterson przejechali w bolidzie z 1977 roku, ponieważ Lotus 79 okazał się być zbyt toporny i trzeba go było dopracować. Jednak później w nowszym bolidzie był jeszcze lepiej wykorzystywany efekt przypowierzchniowy oraz do łask wróciły silniki Forda Cosworth DFV V12, które sprawiły, że bolidy Lotusa były dużo szybsze niż w poprzednim sezonie. Niestety, zwycięstwo to zostało okupione przez śmierć drugiego kierowcy Lotusa, Ronniego Petersona. Podczas GP Włoch, szwedzki kierowca stracił panowanie nad samochodem i wsunął się pod jedną z barier okalających tor. W ciężkim stanie trafił do szpitala ale tego samego dnia zmarł na skutek zatoru mózgowego. Taki był tragiczny koniec zwycięskiego sezonu Lotusa.

 

Kamil Domagalski

Motoryzacja to moja pasja. Głównie Formuła 1, ale rajdy, MotoGP, WRX, WEC i serie towarzyszące F1 nie są mi obce.

Wybrane dla Ciebie

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *